یکی از پرتکرارترین چالش‌های فنی مالکان خودروهای وارداتی و مونتاژی، بررسی علت ناک زدن ماشین های چینی و راه‌های جلوگیری از صدمات سنگین به پیشرانه است. شنیده شدن صدای چق‌چق فلزی شبیه به برخورد ساچمه از محفظه موتور در هنگام شتاب‌گیری، نشانه‌ای جدی از پدیده ناک (Engine Knock) یا دتونیشن (Detonation) محسوب می‌شود.
ناک زمانی اتفاق می‌افتد که مخلوط سوخت و هوا پیش از جرقه شمع یا هم‌زمان با آن، به دلیل دما و فشار بسیار بالا دچار خوداشتعالی شود. تقابل این دو جبهه احتراق، ضربات مکانیکی شدیدی به پیستون و رینگ‌ها وارد می‌کند.
مهم‌ترین دلایل و علت ناک زدن ماشین های چینی توربو
اکثر خودروهای مدرن چینی در بازار ایران (از جمله چری تیگو، آریزو، هایما، فیدلیتی و جک) به پیشرانه‌های توربوشارژ با تزریق مستقیم سوخت (TGDI) مجهز هستند. دلایل اصلی بروز ناک در این پیشرانه‌ها عبارتند از:
- پایین بودن عدد اکتان بنزین: بنزین با اکتان پایین مقاومت کمی در برابر خوداشتعالی دارد و باعث احتراق زودهنگام در محفظه سیلندر می‌شود.
- پدیده پیش‌اشتعال در دور پایین (LSPI): در موتورهای TGDI ترکیب ذرات روغن با بنزین روی دیواره سیلندر انفجارهای شدیدی قبل از جرقه شمع ایجاد می‌کند که علت اصلی شکستن لبه رینگ و پیستون است.
- دمای بالای موتور و ناکارآمدی سیستم خنک‌کاری: گرمای بیش از حد، محفظه احتراق را به نقطه بحرانی خوداشتعالی می‌رساند.
- خرابی یا کثیفی شمع‌ها و انژکتورها: جرقه ضعیف یا پاشش غیریکنواخت سوخت فرآیند احتراق را مختل می‌کند.
خطرات ناک زدن برای قطعات موتوری خودرو
اگر نسبت به رفع ناک بی‌توجهی شود، خسارات زیر حتمی خواهد بود:
- شکستن رینگ پیستون (Ringland Failure) و افت شدید کمپرس موتور
- سوراخ شدن یا ذوب شدن تاج پیستون بر اثر حرارت موضعی شدید
- آسیب و خط افتادن روی بوش سیلندر و یاتاقان‌زدن خودرو
راهکارهای قطعی برای مهار ناک در خودروهای چینی
برای کنترل و برطرف کردن صدای ناک، رعایت نکات زیر الزامی است:
- استفاده از مکمل‌های سوخت استاندارد و اکتان‌بوسترهای معتبر جهت افزایش آرام‌سوزی بنزین.
- تعویض به موقع روغن موتور و استفاده از استانداردهای روز مانند API SP که مشخصاً برای مهار پدیده LSPI فرموله شده‌اند.
- سرویس دوره‌ای انژکتورها و استفاده از شمع‌های ایریدیوم اورجینال متناسب با کد حرارتی موتور خودرو.
تأمین قطعات اورجینال موتوری در دال یدک
در صورت بروز آسیب ناشی از ناک و دتونیشن، بازسازی اصولی پیشرانه نیازمند قطعات استاندارد با آلیاژ شرکتی است. شما می‌توانید از بخش فروشگاه لوازم یدکی دال یدک، انواع قطعات اصلی شامل رینگ و پیستون، شمع اورجینال، سوپاپ و سنسور ناک را برای برندهای فونیکس، هایما، جک و چری با ضمانت اصالت تهیه فرمایید. همچنین جهت آشنایی بیشتر با اصول کارکرد سنسورها می‌توانید به مرجع تخصصی مقاله علمی پدیده ناک در ویکی‌پدیا مراجعه کنید.
